Sommige bestemmingen kiezen ons al, ver voordat wij werkelijk aanwezig zijn. 

Wijsheid van binnenuit

Dualiteit vraagt niet om strijd, maar gaat wél door strijd heen.

Hoe veilig blijft het om kerstmis -herinnering aan verlichting en verbroedering- te belijden, vorm te geven? De toe-eigening van meester Jezus -geboren Yeshua Wat vaak wordt vergeten -of misschien beter gezegd: actief is uitgewist - is dat Jezus niet het begin was van een nieuwe religie. Hij was een Jood onder Joden , gevormd door de Thora, de profeten en de eeuwenoude praktijk van herinneren door leven: zachor . Zijn woorden, gelijkenissen en -vermeende- morele radicaliteit waren geen breuk met het Jodendom, maar een verdieping ervan. Toch is Jezus in de loop der tijd in beslag genomen . Niet door zijn directe volgelingen, maar vanaf de vierde eeuw door een systeem dat orde, continuïteit en gezag nodig had. Het christendom, zoals het zich later ontwikkelde, heeft Jezus losgemaakt van zijn oorsprong en opnieuw vormgegeven. Niet meer als herinnering aan het leven, maar als eigendom. Zijn Jood-zijn werd daarbij geen nuance, maar een misschien wel hinderlijke waarheid. Dit is waar macht zichtbaar wordt. Niet door geweld alleen, maar ook door herinterpretatie. - Visiewijszer Wanneer waarheid te ontwrichtend wordt, wordt zij herschreven. Niet grof, maar subtiel. Stap voor stap. Het verhaal blijft bestaan, maar de bedding verdwijnt. Zo kon Jezus worden verheven tot universeel symbool, terwijl juist zijn concrete, Joodse worteling werd weggesneden. Dat maakte hem veiliger. En bruikbaarder. Wat hiermee verloren ging, is niet alleen historische correctheid, maar een moreel geheugen . Want het Joodse denken herinnert voortdurend: vrijheid is kwetsbaar, macht corrumpeert, en herinnering is een plicht. Precies dát maakt het gevaarlijk voor systemen die leven van volgzaamheid. Het is geen toeval dat op het moment dat Jezus werd ontdaan van zijn Jood-zijn, ook ruimte ontstond voor haat. Wanneer de bron wordt losgekoppeld van het verhaal, kan diezelfde bron later tot probleem worden verklaard. Zo ontstaat een paradoxale en pijnlijke werkelijkheid: een religie die haar bestaansrecht ontleent aan een Joodse leraar, maar diens volk marginaliseert, vervolgt en demoniseert, tot op vandaag. Misschien is dit wel de meest kwetsbare waarheid van allemaal: elke waarheid kan worden vervormd wanneer macht zich bedreigd voelt. Zelfs een waarheid die over liefde, gelijkwaardigheid en menselijkheid spreekt. Daarom is de vraag naar Kerst geen onschuldige: Wat vieren we, wanneer de oorsprong is uitgegumd? Wat herdenken we, wanneer herinnering is ingeruild voor ritueel? En hoe veilig is een samenleving die liever een ongevaarlijke mythe koestert dan een confronterende waarheid draagt? Het collectief geheugen weet dit. Het fluistert in patronen, in herhaling, in de pijn die telkens terugkeert wanneer herinnering wordt genegeerd. Antisemitisme is geen losstaand verschijnsel, maar een alarmsignaal van vergeten. Van het loslaten van herinneren door leven, het morele waarschuwingssysteem dat zegt: let op, hier gaat iets mis . Misschien vraagt deze tijd daarom niet om een correctie van het verhaal, maar om herstel van herinnering door leven. Niet om Jezus terug te nemen van het christendom, maar om hem terug te plaatsen in zijn oorsprong. Als Jood. Als herinnering van leven. Als weerspiegeling voor elke vorm van macht die waarheid wil bezitten. De bekende afbeeldingen van meester Jezus: blank, lang golvend haar, zachte gelaatstrekken, is historisch zelfs hoogst onwaarschijnlijk. Afkomst, klimaat, leefomstandigheden en genetische realiteit wijzen op een totaal ander uiterlijk. Deze beeldvorming is niet zomaar een detail. Zij toont hoe macht werkt: door het eigene herkenbaar te maken voor de dominante cultuur. Wat op ons lijkt, vertrouwen we sneller. Wat afwijkt, maakt ongemakkelijk. Zo wordt ver- beelding een instrument van volgzaamheid. Jezus is door het christendom in beslag genomen. Niet als mens, niet als Jood, maar als machtsstructuur. Zijn bedding werd losgelaten, zijn traditie geneutraliseerd. Het Joodse principe van zachor - herinneren door leven , verdween aldoende uit beeld. Terwijl juist het principe van herinneren macht ondermijnend werkzaam is. Want wie herinnert, vergelijkt. Wie vergelijkt, stelt vragen. En wie vragen stelt, is lastig te manipuleren. Elke waarheid kan worden vervormd wanneer macht in het gedrang komt. - Visiewijszer Zijn twaalf discipelen waren geen heiligen, maar mensen zoals jij en ik. Elk belichaamde een menselijke deugd én zwakte: moed, twijfel, trouw, verraad, inzicht, angst, gelijkheid, broederschap. Zij stonden voor: moed zonder geweld, waarheid zonder dwang, trouw zonder zekerheid, liefde zonder garantie. De discipelen herinnerden niet door te overheersen, maar door te doorleven wat kwetsbaar is, het leven zelf. Dat alleen al maakte hen gevaarlijk voor systemen die draaien op angst, controle, en volgzaamheid. Samen vormen zij dan ook geen hiërarchie, maar een spiegel van de menselijke ervaring. Geen macht, maar waarden. Hier spreekt het collectief geheugen tot ons: verhalen die niet bedoeld zijn om te gehoorzamen, maar om te herinneren wie wij zijn. De rituelen zijn commercieel geworden. De betekenis is vervaagd. Wat overblijft, is een veilig, volgzaam verhaal, ontdaan van zijn diepte en scherpte. In onze tijd waarin antisemitisme opnieuw zichtbaar wordt, krijgt dit alles urgentie. Wat zegt het over ons collectieve bewustzijn wanneer we het Jood zijn van meester Jezus negeren, terwijl Joden opnieuw doelwit zijn van haat en geweld? Geschiedenis verdwijnt niet wanneer zij wordt vergeten. Zij herhaalt zich, tot aan het moment dat wij het vermogen ontwikkelen voor verandering. Slotgedachte Misschien is meester Jezus geen figuur om te aanbidden, maar om te herinneren hoe macht zich ontwikkeld. Niet als bezit van een religie, maar als herinneraar aan het leven. Als iemand die ons confronteert met de vraag: Wat gebeurt er wanneer we waarheid inruilen voor macht? Wat gebeurt er wanneer herinnering plaatsmaakt voor volgzaamheid? Maar vooral het feit dat wat wij vergeten het leven te herinneren, terugkeert. En misschien is dat wel het verhaal van wederopstanding. Heeft een andere betekenis. Niet als wonder dat zich ooit voltrok, niet als bewijs van goddelijke macht, maar als een wetmatigheid van waarheid . Wat wordt onderdrukt, verdwijnt niet. Wat wordt toe-eigenend herschreven, verliest zijn kracht niet. Wat uit het bewustzijn wordt verdrongen, keert terug: soms zacht, soms gewelddadig, maar altijd onvermijdelijk. Wederopstanding is dan geen overwinning op de dood, maar op vergetelheid uit het collectief geheugen. Het is het moment waarop herinnering, ondanks alles, weer opstaat. Wanneer een waarheid die te ontwrichtend werd geacht, opnieuw zichtbaar wordt. Wanneer een verhaal dat veilig is gemaakt, zijn scherpe rand terugvindt. Ons collectief geheugen weet dit. Die kennis zit dieper dan woorden. Ze ligt opgeslagen in verhalen, symbolen, rituelen. Niet om herhaald te worden als traditie, maar om opnieuw te worden herkend . Kerst is zo’n herinneringspunt. Een uitnodiging om stil te staan bij wat menselijkheid vraagt wanneer macht lonkt en veiligheid boven waarheid wordt verkozen. Maar waar herinnering ongemakkelijk wordt, ontstaat vervanging. Ritueel neemt de plaats in van bewustzijn. Consumptie vervangt bezinning. De geboorte van een kind wordt een decorstuk, losgetrokken van zijn wezenlijke afkomst, ontdaan van zijn context, en veilig gemaakt voor algemeen gebruik. Zo blijft het feest bestaan, maar verdwijnt de inhoud. De discipelen stonden juist voor het tegenovergestelde: Petrus belichaamde moed die struikelt. Johannes belichaamde liefde die blijft. Thomas belichaamde twijfel die eerlijk is. Maria Magdalena belichaamde trouw voorbij afwijzing. Samen vormend een levend geheugen : een voortdurende herinnering aan wat er gebeurt wanneer mensen weigeren hun menselijkheid op te offeren aan angst. En precies daar raakt het aan onze tijd. Ook nu roept waarheid weerstand op. Ook nu wordt veiligheid verkocht als hoogste goed, terwijl ze vaak wordt gekocht met volgzaamheid. Wanneer wij blijven weigeren ons collectief geheugen te gebruiken, wordt het gevaarlijk. Niet omdat het ons bang maakt, maar omdat het ons confronteert met gevolgen in het heden, geworteld in het verleden, richting de toekomst. De vraag is daarom niet of we Kerst nog kunnen vieren. De vraag is of we het leven durven herinneren . Durven we te erkennen dat Jezus een Jood was, geworteld in een andere traditie? Durven we te zien dat haat tegen Joden oplaait wanneer een zonde bok gezocht wordt? Durven we toe te laten dat deugden als moed, waarheid en liefde geen garantie voor veiligheid bieden, maar wel betekenis heeft? Maar bovenal: Jezus een mens was zoals jij en ik? Misschien is Kerst geen geruststelling. Misschien is het een waarschuwing. Een zacht, maar volhardend signaal uit ons collectief geheugen dat fluistert: wanneer herinnering verdwijnt, keert geweld terug. En misschien vraagt deze tijd niet om luidere, uitbundigere vieringen, maar om een diepere herinnering van het leven. Niet om volgzaamheid, maar om moed. Niet om zekerheid, maar om menselijkheid. Vanuit liefde gekregen, vanuit liefde geschreven John.

Is er dan niemand die oplet? Of heb ik de afgelopen 63 jaren onder een steen geleefd?

Stimuleer het gevoel dat je wel te redden bent

Autistische narcisme ontneemt het individu haar identiteit

Er zijn leiders die zich presenteren als redders, maar in werkelijkheid duisternis brengen - niet met wapens, maar met woorden. Het Paard van Troje rijdt niet meer opgetrokken uit hout, maar bestaat uit macht, geld en illusie. En telkens weer doen we de poorten open. Er zijn leiders die zich presenteren als redder van het volk, maar in werkelijkheid het volk gijzelen. Niet met wapens, maar met woorden. Niet met bommen, maar met angst. Hun kracht ligt niet in wijsheid, maar in manipulatie. Ze spreken over vrijheid, maar bedoelen gehoorzaamheid. Spreken over waarheid, maar verspreiden verwarring. En miljoenen applaudisseren, zonder te beseffen dat ze langzaam hun eigen vrijheid opofferen. Donald Trump is daar een hedendaags voorbeeld van - een democratisch gekozen leider, het nieuwe Paard van Troje dat door de poorten van de democratie is gereden. Zijn pantser glimt van belofte, maar van binnen huist iets anders: een narcistisch systeem dat opleeft van bewondering en verering. Alles moet draaien om hem. Feiten buigt hij om, kaarten tekent hij over, geschiedenis herschrijft hij ter plekke. Niets lijkt hem te kunnen weerhouden. Er wordt smalend gelachen, en als iemand hem weerspreekt, word die onthoofd - niet met een zwaard, maar met woorden, vernedering of ontslag. Zijn macht berust niet op visie, maar op verleiding. Op het bespelen van angst, identiteit en trots. Zelfs oorlog is voor hem een onderhandelingsmiddel geworden: “Als jullie wapens bij ons bestellen, dan blijven wij aan boord. Doen jullie dat niet — dan trekken wij ons terug.” Zo verwordt morele verantwoordelijkheid tot handelswaar. De prijs van vrede wordt vandaag afgerekend in dollars. Het lijkt grotesk, maar het is dodelijk reëel. Wie zich verzet, wordt weggezet als vijand. Wie zwijgt, blijft in functie. Dat is geen leiderschap, dat is controle. Achter zijn gebalde vuist lopen touwtjes – niet die van leider, maar touwtjes als van een marionet die beweegt aan de hand van macht, geld en angst. En juist dat maakt hem zo gevaarlijk, omdat velen denken dat hij zelf de touwtjes in handen heeft. Maar hij is niet de eerste, en hij zal niet de laatste zijn. De geschiedenis heeft dit script eerder geschreven. Adolf Hitler werd ooit onthaald als een redder - een Messias voor een volk dat gebukt ging onder armoede, vernedering en wanhoop. Na de Eerste Wereldoorlog, het Verdrag van Versailles en jaren van inflatie en werkloosheid, hunkerde Duitsland naar richting en trots. Hij gaf het volk wat het wilde horen: orde, eenheid, herstel. Zijn woorden klonken als bevrijding, maar leidden naar onderdrukking. Geen strobreed werd hem in de weg gelegd om duisternis te verspreiden, precies in een tijd waarin men naar licht verlangde. De uitkomst van zijn verworven macht is schandelijk duidelijk geworden - een vernietigende erfenis die tot op de dag van vandaag voelbaar is, in wonden die moeilijk genezen, in herinneringen die waarschuwen, en in het collectieve besef hoe kwetsbaar vrijheid werkelijk is. En ook in onze tijd herhaalt het zich. Vladimir Poetin - ooit voorgesteld als stabiele staatsman, kroonprins en beschermer van traditie en orde - werd zelfs in het Westen met open armen ontvangen. In Nederland werd hij destijds met eerbetoon ontvangen - door onze toenmalige kroonprins én minister-president - terwijl zijn netwerk van bedrijven via gunstige fiscale routes hier werd ontlast, gefaciliteerd door onze eigen overheid. Het toont hoe diep en ver de macht van geld reikt: hoe welvaart en belangen ogen kan sluiten voor morele duisternis. Zolang de handel bloeit, lijkt niemand te willen zien wat er werkelijk gaande is. En toch is het nauwelijks te bevatten: zo kort na de schande van de Tweede Wereldoorlog herhaalt de geschiedenis zich - alsof we niets hebben geleerd. We zien opnieuw hoe één man, gedreven door macht, geld, en angst, een volk meesleept in een oorlog tegen waarheid en menselijkheid. En terwijl de wereld opnieuw worstelt met macht en machteloosheid, zien we hetzelfde patroon in een ander deel van diezelfde geschiedenis. En wie denkt dat zulke patronen tot het verleden behoren, hoeft slechts te kijken naar het heden. Israël - geboren uit het verlangen naar rust, vrede, en erkenning, uit de gruwel van vervolging, uit de littekens van eeuwenlange ontmenselijking - draagt nog altijd het gewicht van herinnering met zich mee. Maar waar pijn niet wordt geheeld, herhaalt zij zich. Wat ooit een roep om erkenning en veiligheid was, is in het huidige conflict met Palestina verworden tot een strijd waarin angst en vergelding elkaar blijven voeden. Een volk dat hunkerde naar rust, vrede, en erkenning, leeft nu in een werkelijkheid waarin muren worden gebouwd in plaats van bruggen. De wonden van het verleden lijken de toekomst te dicteren. De geschiedenis toont opnieuw haar bittere spiegel: dat wie zijn eigen lijden niet transformeert, het onbewust doorgeeft aan de ander. Er is geen rechtvaardigheid in herhaling. Er is slechts vergetelheid, vergelding, vermomd als bescherming. En zo wordt zichtbaar hoe de mensheid telkens weer struikelt over dezelfde steen - de steen van de angst om werkelijk te vergeven, te voelen, te doorleven en te doorzien. Het zijn mis-leiders, geen leiders. Ze spreken tot de angst van mensen, niet tot hun bewustzijn. Ze weten dat wie hunkert naar betekenis, vatbaar wordt voor de illusie van zekerheid. Zo wordt de geest verleid, het hart verdoofd en de waarheid vervormd tot een spiegel die slechts het ego weerspiegelt. Het Paard van Troje keert telkens terug - in nieuwe vormen, met nieuwe gezichten, in een nieuwe tijd. En steeds weer laat de mensheid de poorten open, omdat we lijken te vergeten hoe verleiding klinkt. Een leider die zichzelf ziet als de enige waarheid, vernietigt langzaam de ruimte waarin waarheid nog kan bestaan. De media worden verdacht gemaakt, de wetenschap wordt ondermijnd, de rechtspraak wordt uitgedaagd - allemaal zogenaamd in naam van het volk. Maar in werkelijkheid draait het om één ding: zijn beeld in de spiegel. Wat Trump doet, is niet uniek. Het is een patroon dat zich herhaalt in elke tijd waarin angst groter wordt dan inzicht. Netanyahu doet het, Poetin doet het, Xi doet het, en steeds meer kleine Trumps volgen het voorbeeld. Het narcisme van de macht is als een virus: het verspreidt zich waar bewustzijn afwezig is. En wij, wat doen wij? Wij zijn de poortwachters. Wij beslissen of het paard naar binnen mag, of dat we eindelijk durven zeggen: Tot hier, en niet verder. Bewustwording is geen zachte term. Het is geen zweverige oproep tot meditatie of zelfzorg. Het is de moed om te zien wat er werkelijk speelt - in onszelf én in de wereld. Wie zijn ogen sluit, voedt de schaduw. Wie kijkt, ontmaskert haar. De tijd van wegkijken is voorbij. Er is een grens tussen menselijkheid en machtswellust, tussen waarheid en waanzin, tussen leiderschap en verheerlijking. Die grens wordt niet bewaakt door regeringen, maar door mensen die wakker zijn. Het Paard van Troje staat al binnen. De vraag is niet of we het zien, maar wanneer we durven handelen. Reflectie Misschien is dit het moment om jezelf één vraag te stellen: Waar laat ik angst mijn oordeel bepalen, en waar laat ik bewustzijn spreken? Want elke keer dat wij kiezen voor helderheid, openheid en menselijkheid, verzwakt de macht van het masker. Dat is waar echte verandering begint - niet in het Witte Huis , maar in ons Eigen Huis . Echte verandering ontstaat niet in systemen, maar in mensen die durven zien én voelen waar het écht om gaat. Want systemen bewegen pas wanneer wij dat doen. Wanneer één mens besluit niet langer mee te gaan in wat leeg is, verschuift er iets in het geheel. Bewustwording is geen theorie, maar een daad van moed - de moed om jezelf te doorzien, te voelen waar je bent afgedwaald, en terug te keren naar wat echt is. Dáár begint de verandering die blijft. “De toekomst verandert niet door te wachten op een nieuw tijdperk, maar door nu het bewustzijn te zijn dat het oude doorziet. Wie de waarheid ontwijkt, kiest onbewust voor herhaling. Alleen bewustzijn doorbreekt de cirkel en opent de weg naar wat komen wil.” - Visiewijszer

Ron van Es over In de sterren het staat geschreven – een diepzinnig boek van John de Ruijter over bewustwording en innerlijke groei.