2026 -Jaar van dualiteit
Dualiteit vraagt niet om strijd, maar gaat wél door strijd heen.
2026: Het jaar van dualiteit -Spiegel van tijd, spanningsvelden en tegenstellingen
Dualiteit is een voortdurende onthulling van waarheid. Loslaten wat niet langer dient, en moedig stappen zetten in het worden van wie we bedoeld zijn te zijn.
Hoe heeft het zo uit de hand kunnen lopen? een vraag die steeds luider klinkt. Hulpverleners doelbewust in de val gelokt en belaagd. Niet zomaar geweld, maar uiting van innerlijke onrust. Is dit wat gebeurt wanneer dualiteit niet wordt aangekeken maar geprojecteerd? Wanneer onvrede over het eigen leven, omstandigheden en machteloosheid een uitweg zoekt buiten zichzelf? Een schreeuw om hulp - vermomd als agressie?
Schande wordt gescandeerd -al jaren lang, en terecht. Maar structurele oplossingen blijven uit. Zwaarder straffen eisen, alsof dit de heilige graal is? Ik betwijfel het. Want zolang we blijven reageren op gedrag zonder te kijken naar wat eraan voorafgaat, blijft de kern onaangeroerd. De werkelijke beweging, de echte oplossing begint niet met het aanscherpen van regels of sancties, maar bij de mens zelf.
Wat de achter ons liggende periode eens te meer kraakhelder duidelijk heeft gemaakt, is dit: de wereld heeft verbinding nodig, geen chaos. Niet de verbinding van gelijk hebben of gelijk krijgen, maar de verbinding die ontstaat wanneer we ophouden te vluchten voor wat schuurt. Polarisatie is niet het probleem. Het is een signaal.
Tegenstellingen, anders denkenden, botsende perspectieven zijn geen bedreiging. Zij zijn spiegels. Spiegels die vragen oproepen: Hoe? Wat? Waarom? Vragen die niet om snelle antwoorden vragen, maar om zelfreflectie. Wat leeft er in mij, waarom leeft het in mij?
Bewustwording begint daar: bij het onderzoeken van eigen gedrag, de woorden die we kiezen, de houding die we aannemen, en de patronen die we -vaak onbewust- herhalen.
Dualiteit als innerlijk landschap
Op onbewust niveau laat dualiteit vooral zien waarin we volgzaam zijn. Waar we aansluiting zoeken. Welke verhalen we meedragen -van ouders, voorouders, van de omgeving waarin we opgroeien.
Het collectieve geheugen van een familie, een cultuur, een samenleving werkt door in wat wij normaal vinden, vanzelfsprekend, veilig. Voeding die zich nestelt, diep in het onbewuste, zonder dat we ons daarvan altijd bewust zijn.
Dualiteit leeft in alles. In wat we voelen en wat we liever niet voelen. In wat we weten, en in wat we zijn vergeten.
Zij werkt door in bedrijven en organisaties, in besluitvorming, in vormen van politiek bedrijven, samenlevingen. Zij herinnert ons eraan: niets staat op zichzelf. Alles heeft een oorsprong.
Om dat te zien zijn vragen nodig. Geen vragen om te winnen of af te sluiten, maar vragen die ruimte openen. Die gesloten delen ontgrendelen. Die onze horizon verbreden.
De beweging van spanning naar bewustzijn.
Precies daar in het samenspel van vraag en antwoord, van twijfel en verlangen -ontstaat iets wat groter is dan een mening, een verlangen naar anders. Een beweging van confrontatie naar verzoening. Van strijd naar innerlijke afstemming
Maar deze beweging verloopt zelden lineair. Zolang de mensheid bestaat, beweegt zij zich door drie terugkerende fasen: verzet – oorlog – vrede. Niet als vaste stappen, maar als golven op en neer: vooruitgang, stilstand, terugkeer.
1. Verzet
Symbool voor: ontkenning - bescherming
Niet omdat de waarheid onwaar is, maar omdat zij dichtbij komt.
Verzet is de poging het bestaande zelfbeeld te behouden. Het vasthouden aan overtuigingen die ooit veiligheid boden. De angst om te erkennen dat wat “waar” leek, niet het hele verhaal is.
In deze fase zegt de mens zelden bewust nee. Hij zegt ja tegen wat hij al kent. Het bekende voelt veiliger dan het ware.
Verzet is geen fout. Het is een overlevingsmechanisme. Het ego schermt af wat het nog niet kan dragen -en beschermt daarmee ook wat wél gedragen kan worden.
2. Oorlog
Symbool voor: innerlijke strijd - ontmanteling - confrontatie
Wanneer verzet niet langer houdbaar is, ontstaat de tweede fase: oorlog. Hier ontmoeten twee werkelijkheden elkaar: wie je dacht te zijn, en wat zich aandient om gezien te worden.
Oorlog staat voor de botsing tussen oude conditioneringen en nieuwe inzichten. Voor innerlijke verdeeldheid. Voor emotionele intensiteit: woede, verdriet, angst, rouw.
Hier wordt niets meer gespaard. Illusies worden doorzien. Maskers breken. Zekerheden verdampen. Alles en iedereen moet het ontgelden. Deze fase kan chaotisch en pijnlijk voelen, soms zelfs vernietigend. Maar fase oorlog is geen teken van falen. Zij is het ontmantelen van onwaarheid.
Zonder deze strijd blijft bewustwording oppervlakkig. Hier wordt het oude niet hervormd, maar doorzien.
3. Vrede
Symbool voor: integratie - aanvaarding - herinnering
Vrede ontstaat niet door het winnen van oorlog. Vrede ontstaat wanneer er niets meer te bevochten hoeft te worden. Wanneer licht en schaduw samen mogen bestaan. Wanneer begrijpen, en begrip belangrijker wordt dan gelijk hebben, of krijgen. Wanneer wat is, wordt aanvaard zonder oordeel.
Vrede is geen euforie. Het is stilte. Geen afwezigheid van pijn, maar de afwezigheid van verzet tegen pijn. Geen perfecte toestand, maar een diep innerlijk weten.
Hier wordt dualiteit niet opgelost, maar doorleefd. En daarmee getransformeerd tot bewustwording. Niet iets wat je doet, maar iets wat je bént.
Deze drie fasen herhalen zich. Subtieler. Dieper. Eerlijker. Telkens wanneer bewustzijn zich verruimt. Verzet beschermt. Oorlog zuivert. Vrede verbindt. En misschien is dit de wezenlijke les: dualiteit vraagt niet om strijd, maar zij gaat wél door strijd heen.
Dualiteit Zij leeft door mij heen, zoals zij ook door jou heen leeft. Misschien is zij wel de brug tussen confrontatie & verzoening begrip & werkelijk begrijpen.
Waar dualiteit persoonlijk wordt
Waar man en vrouw verschillen, en toch hetzelfde nastreven: liefde uitdragen, liefde vinden, gezien en gehoord worden. Zoals yin en yang iets van beiden meedragen -niet als cliché, maar als herinnering. Elke relatie is gebouwd op spanning én samenhang. Op verschil én aanvulling. Misschien is dualiteit wel de werkelijke kracht van verschillende relaties die we aangaan op ons levenspad.
Van relatie naar innerlijk kader
Maar dualiteit begint zelden bij de ander. Zij begint bij kaders. Bij begrenzingen. Bij kadrering. Hier start de innerlijke strijd: blijf ik gevangen in the box, of durf ik vrijheid te ervaren out of the box
Precies daar wordt dualiteit persoonlijk. Want bewustzijn huist niet in controle. Het begint bij balans - niet als eindpunt, maar als oorsprong. Daar waar alles begint.
Tegenstrijdige verlangens
Als mens dragen we tegenstrijdige verlangens in ons: vrijheid én veiligheid, verbinding én autonomie. Vaak voelen we dat iets niet klopt, maar de drang, het verlangen is zo groot dat het vermogen om die innerlijke spanning te begrijpen nog ontbreekt.
En dan verschijnt het onvermijdelijke:
"Ja maar..."
Niet willen, durven, kijken naar het eigen aandeel
Schuld buiten ons zelf leggen
Status, functie of anzien gebruiken als schild
Misschien is dit één van de stille pilaren van dualiteit: dat we leven op een wenselijk pad dat niet werkelijk het onze is. Een pad gevoed door macht, angst, geloof en controle, waarop aanzien en maatschappelijke status verward raken met onaantastbare waarheid.
Keuzemomenten die geen keuzes lijken
Gebruik of misbruik? Onrust of rust? Jouw reis of bestemming van een ander? Het leven bestaat grotendeels uit deze spanningsvelden: blijven - vertrekken, vasthouden - loslaten, zichtbaar zijn - verbergen, vragen - antwoorden.
Dualiteit is hierin geen uitzondering, zij is de onderstroom naar bewuster worden - bewust er zijn.
Dualiteit als fragment van tijd
Dualiteit bestaat uit fragmenten van tijd, verweven door aangenomen waarheid. Welke informatie bereikt je -wanneer, waar, en met welke intentie? Wat wordt zichtbaar gemaakt? Wat blijft verborgen? Wanneer raak je vervreemd -door omstandigheden, systemen, geschiedenis, vervalsing, of door keuzes die niet altijd werkelijk van jou waren? Niet onbelangrijk: welke invloeden heeft het collectief geheugen op besluitvorming?
Maar dualiteit wijst ook voorbij dat alles. Zij nodigt uit tot bewustwording van je grotere zelf: “heel in al.” Een lijn in de tijd die je niet kunt beheersen, maar wel kunt leren begrijpen.
De herkenningsplek
Dualiteit laat zich zelden zien in grote woorden -al trekken die vaak de meeste aandacht. Zij toont zich in het alledaagse. In het gesprek dat je uitstelt omdat het van binnen onrustig voelt. In het gelijk dat je vasthoudt, terwijl je diep vanbinnen weet dat het je juist afsluit. In het voor- oordeel over een ander, een situatie -net iets scherper dan nodig, zonder benodigde informatie. In drukte die je bezighoudt, maar je eigenlijk weghoudt bij wat gevoeld wil worden.
We noemen het nuance. We noemen het verstandigheid. We noemen het zelfbescherming. Maar vaak is het angst om werkelijk te kijken naar wat gezien wil worden: jezelf.
Waar dualiteit spreekt
Dualiteit leeft precies daar waar we zeggen:
“Zo ben ik nu eenmaal.”
“Ik heb gelijk, want…”
“De ander begrijpt mij niet.”
“Het ligt niet aan mij.”
Daar waar de rol van slachtoffer comfortabeler voelt dan verantwoordelijkheid. Waar morele superioriteit veiliger is dan kwetsbaarheid. Waar spiritualiteit soms een schuilplaats wordt in plaats van een confrontatie. Niet omdat we slecht zijn. Maar omdat we mens zijn.
Van binnen naar buiten
En precies hier wil dualiteit ons iets leren: dat bewustwording niet begint bij grote inzichten,
maar bij het herkennen van de kleine bewegingen, verschuivingen, waarmee we onszelf buiten schot proberen te houden. Wat we niet in onszelf herkennen, zoekt herkenning buiten ons. En wordt daar al snel als bedreigend ervaren.
Innerlijke dualiteit blijft nooit innerlijk. Zij zoekt altijd een uitweg. In relaties, waar gesprekken verharden. In organisaties, waar regels belangrijker worden dan mensen. In systemen, waar macht groeit op onuitgesproken angst. In een samenleving die polariseert -niet omdat mensen slecht zijn, maar omdat te weinig mensen hun eigen in- spanning durven dragen.
Wat we niet aankijken, projecteren we.
Wat we niet verdragen, bestrijden we.
Wat we niet erkennen in onszelf, benoemen we luid in de ander.
Niet uit kwaadwilligheid. Maar uit bescherming. En zo wordt ongedragen dualiteit geen innerlijk spanningsveld meer, maar een uiterlijke strijd in een tijdsgeest vol tegenstellingen.
Misschien is dat wel de ongemakkelijke waarheid van deze tijd: dat polarisatie geen op zichzelf staand probleem is, maar het collectieve gevolg van individuele vermijding van verantwoordelijkheid. Niet als schuldvraag. Maar als uitnodiging. Want wat gedragen wordt, hoeft niet langer vermeden of uitgevochten te worden.
Bewustwording, vergeving, vererving en afkomst
En hier komen we misschien bij het moeilijkste, meest confronterende deel: bewustwording van dualiteit voert door duisternis, lang voordat het licht zichtbaar wordt. Wie uitsluitend positief wil blijven, wie alles wil bedekken met een mantel van liefde komt bedrogen uit, mist de essentie. Niet omdat liefde tekortschiet, maar omdat zij zonder waarheid haar diepte verliest.
Het antwoord ligt niet in kiezen. Het ligt in verenigen. Zoals in een relatie: zo verschillend, en toch zoekend naar hetzelfde -erkenning, een luisterend oor, ruimte om te bestaan zonder jezelf te hoeven bewijzen. Zo werkt het ook in jou. De ene kant wil vooruit. De andere wil beschermen. De ene wil openen. De andere wil sluiten.
Dualiteit is niet je vijand. Zij is het innerlijke gesprek met je grotere zelf: “Heel in al”.
Vergeving als sleutel tot vrijheid
En dan verschijnt iets wat bijna vergeten lijkt: vergeving. Niet als goedpraten. Niet als zwakte. Maar als eerste gebod voor innerlijke vrijheid. Je bent niet zover gekomen zonder hen die je zijn voorgegaan. Erken hen die je gedragen hebben: je ouders, je voorouders. Je bent een samensmelting van beiden, je draagt immers hun erfenis uit.
Vergeef hun onvolkomenheden -vaak geboren uit hun eigen dualiteit, onwetendheid, hun zoektocht naar erkenning, hun onbegrepen zijn, hun onvermogen om te relativeren. Niet om het verleden te herschrijven, maar om jezelf te bevrijden uit wat onbewust wordt meegedragen.
Vererving die verder reikt dan woorden
Bij het schrijven van deze tekst -met de hand, zoals al mijn teksten ontstaan- was het alsof de energie van mijn eigen vader mijn hand begeleidde. Mijn handen werden letterlijk de zijne. Het handschrift veranderde. De zorgvuldigheid waarmee hij schreef nam het over. ik trad als het ware even respectvol terug. Om van een afstand te overzien waar dit alles toe geleidt heeft. Het besef kwam niet als gedachte, maar als waarheid in mijn lijf: Ik leef door hem. Ik doorlééf hem. En hij leeft door mij. Vanuit dankbaarheid heb ik dit liefdevol aanvaard.
Ere wie ere toekomt
Het boek: In de sterren het staat geschreven – De reis, de bestemming - heb ik opgedragen, geschreven, in liefdevolle herinnering aan mijn moeder.
Deze tekst draag ik samen met mijn vader. Ook dat is dualiteit: erkennen en herkennen, vorm laten ontstaan, en het leven doorleven.
Slotgedachten
Dualiteit gaat vooraf aan transformatie. Niet omdat het moet, maar omdat het zo werkt. Wie durft te blijven staan tussen ogenschijnlijke tegenpolen -zonder te vluchten, zonder te verharden- ontdekt iets wat de wereld lijkt te zijn kwijtgeraakt: verbindingen die niet gemaakt worden, maar herinnerd.
Waar in jouw leven vecht je nog tegen één kant, terwijl precies daar -in het midden- de beweging wacht die je zoekt? Herinner. Laat je leiden door wat al in jou leeft, doorleeft. Wanneer de innerlijke druk wegvalt, kan het gesprek weer ontstaan. Echt. Open. Menselijk.
Door de waarheid, naar het licht. - Visiewijszer
